Karpal Tünel Sendromu: Geceleri Uyuşan Eller

Karpal tünel, bileğin iç yüzünde kemiklerle ve kalın bir bağla çevrili dar bir kanaldır. Parmakları büken tendonlar ve elin önemli bir bölümünün hissini taşıyan median sinir bu kanaldan geçer. Kanaldaki basınç arttığında sinir sıkışır; buna karpal tünel sendromu denir.

Belirtiler nelerdir?

• Başparmak, işaret ve orta parmakta, çoğu zaman yüzük parmağının yarısında da uyuşma ve karıncalanma.
• Geceleri uyuşma yüzünden uyanmak ve elini silkeleyince rahatlamak.
• Telefon tutmak, araba kullanmak ya da kitap okumak gibi bileğin uzun süre bükülü kaldığı işlerde artan şikâyet.
• İlerleyen dönemde düğme iliklemekte zorlanmak, elden bir şeyler düşürmek ve başparmak kökündeki kasın incelmesi.

Gebelikte, diyabet ve tiroid hastalıklarında, romatoid artritte ve bileği sık büken ya da titreşimli aletlerle yapılan işlerde daha sık görülür. Gebelikte başlayan şikâyetler doğumdan sonraki aylarda kendiliğinden geçebilir.

Tanıyı hekim muayeneyle koyar; gerektiğinde sinir iletim çalışması (EMG) ister. Boyundaki sinir sıkışması gibi başka durumlar da benzer belirtiler verebildiği için bu ayrım önemlidir.

Gece ateli işe yarar mı?

Hafif ve orta şiddetteki şikâyetlerde ilk basamak genellikle bileği düz tutan bir gece atelidir. Uykuda bilek farkında olmadan bükülür ve sinir üzerindeki basınç artar; atel bunu önler. Cochrane incelemesi, gece takılan atelin kısa vadede tedavi uygulanmamasına göre daha etkili olduğuna dair sınırlı da olsa kanıt buldu. Atelin etkisini göstermesi birkaç haftayı, bazen 6 haftayı bulabilir.

Günlük hayatta neler değişebilir?

• Bileği uzun süre aşırı bükülü ya da geriye kıvrık tutmaktan kaçının; işe kısa aralar verin.
• Klavye ve fare kullanırken bileğin düz durmasına dikkat edin; masa ve sandalye yüksekliğini buna göre ayarlayın.
• Telefonu uzun süre aynı elde tutmak yerine el değiştirin ya da bir yere dayayın.
• Sıkı kavrama gerektiren işlerde mümkünse kalın saplı aletler kullanın.

Fizyoterapist ya da el rehabilitasyonunda çalışan bir ergoterapist, uygun ateli seçmenize ve iş ile ev düzeninizi bileği koruyacak şekilde ayarlamanıza yardımcı olur. Sinir ve tendon kaydırma egzersizleri de programa eklenebilir, ancak bu egzersizlerin etkisine dair kanıtlar henüz sınırlı.

Atel yetmezse

Şikâyetler sürüyorsa hekim bileğe steroid enjeksiyonu önerebilir. Enjeksiyon çoğu zaman rahatlatır, ama şikâyetler birkaç ay sonra geri dönebilir. Belirtiler giderek kötüleşiyor ve diğer tedaviler işe yaramıyorsa ameliyat değerlendirilir; ameliyat çoğu kişide sorunu çözer.

Ne zaman beklemeden hekime gitmeli?

• Uyuşma gelip geçmiyor, sürekli hâle geldiyse.
• Başparmak kökündeki kas incelmeye başladıysa ya da elinizden sık sık bir şey düşürüyorsanız.
• Uyuşma boyundan başlayıp kola yayılıyorsa ya da kısa sürede belirgin şekilde arttıysa.

Karpal tünel sendromu erken fark edildiğinde çoğu zaman basit önlemlerle kontrol altına alınabilir. Sürekli uyuşma ve kas incelmesi ise sinirin uzun süredir baskı altında olduğunu gösterir. Uyuşma sizi geceleri uyandırmaya başladıysa, geçmesini beklemek yerine değerlendirme yaptırmak doğru olur.