Hastalık Hakkında

Ayak bileği burkulması, en sık görülen kas-iskelet yaralanmalarından biridir ve genellikle ayağın içe dönmesiyle (inversiyon) dış yan bağların zorlanması sonucu oluşur. Erken rehabilitasyon nüksü azaltır.

Patofizyoloji

İnversiyon mekanizması lateral ligamentlerde (özellikle ATFL) gerilme/yırtılmaya yol açar; propriyoseptif bozukluk kronik instabiliteye zemin hazırlar.

Tanı Yöntemleri

• Klinik öykü (inversiyon mekanizması)
• Ön çekmece ve talar tilt testleri
• Palpasyonla hassasiyet bölgesi
• Ottawa ayak bileği kuralları (kırık dışlama)

Risk Faktörleri

• Önceki burkulma öyküsü
• Propriyoseptif/denge yetersizliği
• Uygunsuz ayakkabı ve zemin
• Yüksek talepli sporlar

Belirtiler

• Dış ayak bileğinde ağrı, şişlik ve morarma
• Basmada zorluk
• Eklemde instabilite/güvensizlik hissi
• Hareket kısıtlılığı

Nedenleri

• İnversiyon zorlanması
• Ani yön değişimi ve düşme

Tedavi Yöntemleri

• Erken kontrollü yüklenme ve hareket (POLICE prensibi)
• Denge ve propriyosepsiyon eğitimi (anahtar)
• Kademeli güçlendirme (peroneal kaslar)
• Manuel terapi (eklem mobilizasyonu)
• Spora kademeli dönüş programı
• Gerektiğinde bandaj/ortez

Önerilen Egzersizler

Prognoz

Erken rehabilitasyonla iyi; eksik tedavi kronik instabiliteye yol açabilir.

Akademik Kaynaklar

1. Vuurberg G, et al. Diagnosis, treatment and prevention of ankle sprains: update of evidence-based guideline.
2. Cochrane Database of Systematic Reviews — rehabilitation for ankle sprain.