Yükleniyor...
Yükleniyor...
Fizyoterapi, dil ve konuşma terapisi ve ergoterapi alanlarında uzmanlar tarafından hazırlanan egzersiz ve programları keşfedin. Ücretsiz erişin.
Bel ve bacağa yayılan ağrıyı azaltmak için yapılan, çoğunlukla sırtüstü/yüzüstü uzanarak yapılan nazik geri eğilme hareketleridir. Amaç, ağrıyı bacaktan bele doğru geri çekmektir.
Uygulamadan önce bir uzmana danışın. Yanlış uygulama mevcut durumu kötüleştirebilir.
Masa başında uzun saatler geçirenlerde biriken boyun gerginliğini çözen kısa germe ve duruş düzeltme hareketleridir. Her birkaç saatte bir, oturduğunuz yerde yapabilirsiniz.
Uygulamadan önce bir uzmana danışın. Yanlış uygulama mevcut durumu kötüleştirebilir.
Diz çevresindeki kasları (özellikle uyluk önü) güçlendirerek dize binen yükü azaltan ve ağrıyı hafifleten egzersizlerdir. Diz kireçlenmesinde en etkili tedavilerden biridir.
Uygulamadan önce bir uzmana danışın. Yanlış uygulama mevcut durumu kötüleştirebilir.
Omuz ağrısı ve hareket kısıtlılığını gidermek için omzu nazikçe hareketlendiren ve çevresindeki kasları güçlendiren egzersizlerdir.
Uygulamadan önce bir uzmana danışın. Yanlış uygulama mevcut durumu kötüleştirebilir.
Karın ve bel bölgesindeki derin kasları (vücudun 'korse'si) güçlendirerek beli destekleyen ve ağrıyı azaltan egzersizlerdir.
Uygulamadan önce bir uzmana danışın. Yanlış uygulama mevcut durumu kötüleştirebilir.
Ön çapraz bağ (ACL) yaralanması veya ameliyatı sonrası dizi yeniden güçlendirip güvenle harekete döndüren kademeli egzersiz programıdır.
Uygulamadan önce bir uzmana danışın. Yanlış uygulama mevcut durumu kötüleştirebilir.
Akciğer kapasitesini artıran, nefes darlığını azaltan ve solunum kaslarını güçlendiren nefes egzersizleridir.
Uygulamadan önce bir uzmana danışın. Yanlış uygulama mevcut durumu kötüleştirebilir.
Çocukların denge, koordinasyon ve vücut farkındalığını oyun gibi hareketlerle geliştiren egzersizlerdir.
Uygulamadan önce bir uzmana danışın. Yanlış uygulama mevcut durumu kötüleştirebilir.
Uzun oturmaktan kısalan kalça kaslarını esneten ve kalça hareketini rahatlatan germe hareketleridir.
Uygulamadan önce bir uzmana danışın. Yanlış uygulama mevcut durumu kötüleştirebilir.
Özellikle yaşlılarda düşme riskini azaltmak için denge, bacak gücü ve güvenli hareketi geliştiren egzersizlerdir.
Uygulamadan önce bir uzmana danışın. Yanlış uygulama mevcut durumu kötüleştirebilir.
Uygun ısınma protokolleri, spor yaralanmalarını %30-50 oranında azaltabilir. FIFA 11+ programı, dünyada en çok araştırılmış yaralanma önleme protokolüdür. Soligard T et al. (2008) BMJ'de yayımlanan RCT çalışması, FIFA 11+'nın alt ekstremite yaralanma riskini %32 ve ciddi yaralanmaları %50 azalttığını göstermiştir. Bu program, FIFA 11+ ve dinamik nöromüsküler ısınma prensiplerini entegre eder: koşma progresyonu, nöromüsküler kontrol, plyometrik aktivasyon ve spora özgü mobilizasyon bileşenlerini içerir.
Soligard T et al. BMJ (2008) — FIFA 11+ RCT; Lauersen JB et al. Br J Sports Med (2014) — meta-analiz; Bizzini M et al. Br J Sports Med (2013)
Felç (inme) sonrası etkilenen el ve parmakların hareketini, gücünü ve becerisini yeniden kazandırmaya yönelik egzersizlerdir. Tekrar, beynin yeniden öğrenmesini sağlar.
Uygulamadan önce bir uzmana danışın. Yanlış uygulama mevcut durumu kötüleştirebilir.
Afazi, inme sonrası hastaların yaklaşık %21-38'inde görülen ve dil fonksiyonlarını etkileyen edinilmiş bir bozukluktur. Brady MC et al. (2016) Cochrane derlemesi, konuşma ve dil terapisinin (SLT) afazili bireylerde fonksiyonel iletişim, okuma, yazma ve ekspresif dil becerilerinde spontan iyileşmeye kıyasla anlamlı üstünlük sağladığını göstermiştir. Bu program, semantik özellik analizi (SFA), fonolik bileşen analizi (PCA), constraint-induced language therapy (CILT) ve konuşma üretimi priming tekniklerini entegre eder. Yoğun terapi (haftada ≥5 saat) düşük yoğunluklu terapiden daha etkilidir (Bhogal SK et al., 2003).
Brady MC et al. Cochrane Review (2016) — 57 RCT, 3002 hasta; Bhogal SK et al. Stroke (2003) yoğunluk analizi; ASHA Evidence Maps afazi tedavisi
Yutma güçlüğü yaşayanlarda yutmayı sağlayan kasları güçlendiren ve güvenli yutmayı öğreten egzersizlerdir.
Uygulamadan önce bir uzmana danışın. Yanlış uygulama mevcut durumu kötüleştirebilir.
Konuşma ve dil gecikmesi, okul öncesi çocukların %5-8'inde görülür ve erken müdahale uzun vadeli akademik ve sosyal sonuçlar için kritiktir. Law J et al. (2003) Cochrane derlemesi, konuşma-dil terapisinin ekspresif fonoloji ve sözcük dağarcığı bozukluklarında etkili olduğunu göstermiştir. Bu program; artikülasyon terapisi (Van Riper geleneksel yaklaşım), fonolojik farkındalık çalışmaları, dil zenginleştirme stratejileri (milieu teaching, focused stimulation), narratif (öykü anlatma) beceri geliştirme ve pragmatik dil çalışmalarını içerir. Almost D & Rosenbaum P (1998) çalışması, fonolojik müdahalenin geleneksel artikülasyon terapisinden daha kapsamlı gelişim sağladığını göstermiştir.
Law J et al. Cochrane Review (2003); Almost D, Rosenbaum P. JSLHR (1998); Girolametto L et al. Am J Speech Lang Pathol (2012) — focused stimulation
Ses bozuklukları (disfoni), genel popülasyonun %3-9'unu etkiler ve özellikle mesleki ses kullanıcılarında (öğretmenler %11-60) prevalans yüksektir. Ruotsalainen J et al. (2007) Cochrane derlemesi, ses terapisinin fonksiyonel ve organik disfoni hastalarında ses kalitesini iyileştirdiğini göstermiştir. Lee Silverman Voice Treatment (LSVT LOUD) özellikle Parkinson hastalığında Kanıt Düzeyi I ile desteklenmektedir (Ramig LO et al., 2001). Bu program; vokal hijyen eğitimi, solunum-fonasyon koordinasyonu, rezonans ses terapisi, LSVT LOUD prensipleri, semi-occluded vocal tract (SOVT) egzersizleri ve laringeal masaj tekniklerini birleştirir.
Ruotsalainen J et al. Cochrane Review (2007); Ramig LO et al. JSLHR (2001) — LSVT LOUD; Titze IR. J Acoust Soc Am (2006) — SOVT
Günlük yaşam aktiviteleri (GYA) eğitimi, ergoterapinin temel müdahale alanıdır. Legg L et al. (2007) Cochrane derlemesi, inme sonrası ergoterapi müdahalelerinin kişisel GYA performansında anlamlı iyileşme sağladığını ve bakıma bağımlılığı azalttığını göstermiştir. American Occupational Therapy Association (AOTA) kılavuzları, müşteri merkezli (client-centered), aktivite temelli ve kanıta dayalı yaklaşımları önermektedir. Program; temel GYA (giyinme, yıkanma, yemek yeme, tuvalet), enstrümantal GYA (yemek hazırlama, ev yönetimi, toplum içi mobilite) ve adaptif ekipman/çevre modifikasyonu eğitimini kapsar.
Legg L et al. Cochrane Review (2007); AOTA Practice Guidelines — Stroke (2015); Wolf TJ et al. Am J Occup Ther (2015)
Duyusal entegrasyon (SI) terapisi, Jean Ayres tarafından 1970'lerde geliştirilen ve duyusal bilgiyi organize etme güçlüğü yaşayan çocuklar için tasarlanmış ergoterapi yaklaşımıdır. Schaaf RC et al. (2014) RCT çalışması, Ayres Duyusal Entegrasyon (ASI) müdahalesinin otizmli çocuklarda GYA performansı ve hedef başarısında anlamlı iyileşme sağladığını göstermiştir. May-Benson TA & Koomar JA (2010) meta-analizi, SI terapisinin sensorimotor beceriler ve motor planlama üzerinde orta düzeyde etki büyüklüğü gösterdiğini raporlamıştır. Program; taktil, vestibüler, proprioseptif duyusal girdi aktiviteleri, duyusal diyet oluşturma ve öz-düzenleme stratejilerini kapsar.
Schaaf RC et al. J Autism Dev Disord (2014) RCT; May-Benson TA, Koomar JA. Am J Occup Ther (2010); Parham LD et al. Am J Occup Ther (2011) — ASI fidelity ölçütleri
El rehabilitasyonu, ergoterapinin en özelleşmiş alanlarından biridir. Üst ekstremite yaralanmaları iş kayıplarının %25-30'unu oluşturur. Roll SC & Hardison ME (2017) sistematik derlemesi, el terapisinin karpal tünel sendromu, fleksör tendon onarımı ve distal radius kırığında fonksiyonel sonuçları anlamlı ölçüde iyileştirdiğini göstermiştir. Bu program; aktif/pasif ROM, kavrama ve çimdikleme güçlendirme (palmar, lateral, üç parmak), tendon kaydırma (gliding) egzersizleri, desensitizasyon, ince motor beceri eğitimi ve splint/ortez programını içerir. Valdes K et al. (2014) ve ASHT klinik kılavuzları program temelini oluşturur.
Roll SC, Hardison ME. J Hand Ther (2017); Valdes K et al. J Hand Ther (2014); ASHT Clinical Assessment Recommendations; Michlovitz SL et al. J Hand Ther (2004)
Kognitif rehabilitasyon, edinilmiş beyin hasarı sonrası bireylerin günlük yaşamda bağımsızlıklarını yeniden kazanmalarına yönelik sistematik müdahale yaklaşımıdır. Cicerone KD et al. (2011, 2019) kanıta dayalı klinik kılavuz güncellemesi, dikkat eğitimi, metakognitif strateji eğitimi ve hata azaltma (errorless learning) yaklaşımlarını Practice Standard olarak önermiştir. Das Nair R & Lincoln NB (2012) Cochrane derlemesi, bellek rehabilitasyonunun günlük yaşam bellek performansında kısa vadede olumlu etki gösterdiğini raporlamıştır. Program; dikkat hiyerarşisi eğitimi (APT), bellek stratejileri (görsel imgeleme, chunking, spaced retrieval), yürütücü işlev eğitimi (goal management training) ve aktivite temelli kognitif entegrasyonu kapsar.
Cicerone KD et al. Arch Phys Med Rehabil (2011, 2019 güncelleme) — Practice Standards; Das Nair R, Lincoln NB. Cochrane Review (2012); AOTA Cognitive Rehabilitation CPG
Williams fleksiyon egzersizleri, 1937'de Paul Williams tarafından geliştirilmiş olup lomber lordozu azaltarak intervertebral foramen alanını genişletir ve posterior spinal elemanlar üzerindeki yükü azaltır. Özellikle spondilolizis, faset eklem artriti ve lomber stenoz hastalarında endikedir. Elnaggar IM et al. (1991) çalışması, Williams egzersizlerinin kronik bel ağrısında ağrı ve engellilik üzerinde anlamlı iyileşme sağladığını göstermiştir.
Elnaggar IM et al. Spine (1991); Ponte DJ et al. Phys Ther (1984)
Lomber rotasyon egzersizleri, faset eklem ve disk beslenimini artırarak lomber segmental mobiliteyi iyileştirir. Kısa rotator ve multifidus kaslarının fleksibilitesini hedefler. Hidalgo B et al. (2014) sistematik derlemesi, aktif lomber mobilizasyon egzersizlerinin kronik bel ağrısında manipülasyona eşdeğer etkinlik gösterdiğini raporlamıştır.
Hidalgo B et al. BMC Musculoskelet Disord (2014); Rubinstein SM et al. Cochrane Review (2012)
Neural flossing, periferik sinirlerin çevre dokularla olan yapışıklık ve gerginliğini azaltmak için kullanılan nörodinamik mobilizasyon tekniğidir. Butler DS (2000) nörodinamik kavramını, Shacklock MO (2005) klinik nörodinamik yaklaşımını tanımlamıştır. Basson A et al. (2017) sistematik derlemesi, nöral mobilizasyonun bel ağrısı ve radikülopati hastalarında ağrı ve engellilik üzerinde orta düzeyde etkili olduğunu göstermiştir.
Basson A et al. JOSPT (2017); Butler DS. The Sensitive Nervous System (2000); Shacklock MO. Clinical Neurodynamics (2005)
Swiss ball egzersizleri, stabil olmayan yüzey üzerinde çalışarak derin stabilizatör kasların (multifidus, TrA) aktivasyonunu %20-40 artırır. Marshall PW & Murphy BA (2005) çalışması, Swiss ball kullanımının sabit yüzeye kıyasla transversus abdominis ve oblique kas aktivasyonunu anlamlı düzeyde artırdığını EMG ile göstermiştir. Sekendiz B et al. (2010) meta-analizi, instabil yüzey eğitiminin core dayanıklılığını iyileştirdiğini raporlamıştır.
Marshall PW, Murphy BA. J Sci Med Sport (2005); Sekendiz B et al. J Strength Cond Res (2010)
Segmental stabilizasyon yaklaşımı, O'Sullivan PB et al. (1997) çalışmasına dayanır ve spesifik lomber segmentte instabilite olan hastalarda derin stabilizatörlerinin selektif kontraktiyonunu hedefler. Randomize kontrollü çalışmada, spesifik stabilizasyon egzersizlerinin genel egzersize kıyasla ağrı ve fonksiyonda üstün sonuçlar verdiği gösterilmiştir.
O'Sullivan PB et al. Spine (1997); Hides JA et al. Spine (2001); Richardson CA et al. (2004)
Miyofasyal serbest bırakma (self-myofascial release), fasyal yapışıklıkları çözerek kas esnekliğini ve ROM'u artırır. Beardsley C & Škarabot J (2015) meta-analizi, foam rolling'in akut ROM artışı sağladığını ve performans üzerinde olumsuz etkisi olmadığını göstermiştir. Cheatham SW et al. (2015) sistematik derlemesi, foam rolling'in DOMS'u (gecikmiş kas ağrısı) azalttığını raporlamıştır.
Beardsley C, Škarabot J. Sports Med (2015); Cheatham SW et al. Int J Sports Phys Ther (2015)
Torasik hipomobilite, kompansatuvar lomber ve servikal hipermobiliteye neden olarak bel ve boyun ağrısına zemin hazırlar. Sueki DG et al. (2013) çalışması, torasik mobilizasyon egzersizlerinin omuz impingement sendromunda ağrıyı azalttığını göstermiştir. Johnson KD & Grindstaff TL (2012) çalışması, torasik rotasyon mobilitesinin alt ekstremite kinetik zincirini etkilediğini göstermiştir.
Sueki DG et al. JOSPT (2013); Johnson KD, Grindstaff TL. JOSPT (2012)
Aquatik terapi, suyun kaldırma kuvveti sayesinde spinal yüklemeyi %50-90 azaltarak ağrılı hastalarda erken dönem egzersize başlamayı mümkün kılar. Shi Z et al. (2018) meta-analizi, aquatik egzersizin kronik bel ağrısında kara egzersizine eşdeğer ağrı azalması ve fonksiyonel iyileşme sağladığını göstermiştir.
Shi Z et al. Am J Phys Med Rehabil (2018); Waller B et al. Clin Rehabil (2009)
Köprü egzersizi, gluteus maximus ve hamstringler ile birlikte lomber stabilizatörleri aktive eden temel bir rehabilitasyon egzersizidir. Youdas JW et al. (2015) EMG çalışması, tek bacak köprü ve kalça abdüksiyonlu köprünün standart köprüye kıyasla gluteus medius aktivasyonunu %40 artırdığını göstermiştir.
Youdas JW et al. Int J Sports Phys Ther (2015); Contreras B et al. J Appl Biomech (2011)
İzometrik plank egzersizi, McGill SM (2010) 'Big Three' stabilizasyon yaklaşımının temel bileşenidir. Plank, anti-ekstansiyon görevi üstlenerek lomber nötral pozisyonu koruma kapasitesini artırır. Schoenfeld BJ et al. (2014) EMG çalışması, plank varyasyonlarının rectus abdominis ve oblique kaslarını crunch'a eşdeğer düzeyde aktive ettiğini göstermiştir.
McGill SM. Low Back Disorders (2010); Schoenfeld BJ et al. J Strength Cond Res (2014)
Hamstring kısalığı, posterior pelvik tilti kısıtlayarak lomber fleksiyon stresini artırır ve bel ağrısı riskini yükseltir. Decoster LC et al. (2005) meta-analizi, günlük 30 saniyelik statik germenin hamstring esnekliğini anlamlı düzeyde artırdığını göstermiştir.
Decoster LC et al. Br J Sports Med (2005); Bandy WD et al. Phys Ther (1997)
Postüral bozukluklar, kronik bel ve boyun ağrısının en önemli risk faktörlerinden biridir. Sheikhhoseini R et al. (2018) sistematik derlemesi, düzeltici egzersizlerin üst çapraz sendrom ve ileri baş postüründe anlamlı iyileşme sağladığını göstermiştir.
Sheikhhoseini R et al. JOSPT (2018); Harman K et al. Man Ther (2005)
Skapular diskinezi, omuz patolojilerinin %67-100'ünde görülür. Cools AM et al. (2007) çalışması, alt trapez/serratus anterior güçlendirmenin skapular pozisyonu düzelttiğini EMG ile göstermiştir. Kibler WB et al. (2013) JOSPT klinik yorum yazısı, skapulotorasik egzersizlerin omuz rehabilitasyonunun temeli olduğunu vurgulamıştır.
Cools AM et al. Br J Sports Med (2007); Kibler WB et al. JOSPT (2013)
Servikal izometrik egzersizler, boyun kaslarının güç ve dayanıklılığını artırarak kronik boyun ağrısını azaltır. O'Leary S et al. (2007) çalışması, kranioservikal fleksör eğitimi ile boyun ağrısı ve başağrısının anlamlı düzeyde azaldığını göstermiştir. Bu egzersizler hem derin hem yüzeyel boyun kaslarını hedefler.
O'Leary S et al. J Orthop Sports Phys Ther (2007); Jull GA et al. Spine (2002)
Wall angel egzersizi, skapular retraksiyon ve depresyon düzenini optimize ederek torasik ekstansiyon ve omuz fleksiyon ROM'unu artırır. Başta üst çapraz sendrom (Janda) düzeltmede kullanılır. Weon JH et al. (2010) EMG çalışması, wall slide sırasında alt trapez/serratus anterior oranının optimize edildiğini göstermiştir.
Weon JH et al. Phys Ther Sport (2010); Ha SM et al. J Electromyogr Kinesiol (2012)
Band pull-apart egzersizi, posterior deltoid, rhomboidler ve orta trapez kaslarını hedefleyerek scapular retraksiyon kuvvetini artırır. Andersen LL et al. (2010) çalışması, direnç bandı egzersizlerinin ofis çalışanlarında boyun ve omuz ağrısını %40 azalttığını göstermiştir.
Andersen LL et al. Scand J Work Environ Health (2010); Kendall FP et al. Muscles Testing and Function (2005)
Torasik outlet sendromu, skalen kaslar veya pektoralis minor altında nörovasküler yapıların sıkışmasıdır. Vanti C et al. (2007) sistematik derlemesi, konservatif tedavinin TOS hastalarının %60-70'inde semptom rahatlama sağladığını göstermiştir. Egzersiz tedavisi, postüral düzeltme, skalen/pektoral germe ve skapular stabilizasyon bileşenlerini içerir.
Vanti C et al. Man Ther (2007); Watson LA et al. Man Ther (2009)
Subakromiyal impingement, omuz ağrısının en sık nedenidir (%44-65). Holmgren T et al. (2012) RCT çalışması, progresif yükleme egzersiz programının plasebo egzersize kıyasla omuz fonksiyonunda anlamlı iyileşme sağladığını ve cerrahi ihtiyacını %80'den %20'ye düşürdüğünü göstermiştir.
Holmgren T et al. BMJ (2012); Kuhn JE. Am J Sports Med (2009)
Servikal stabilizasyon, derin fleksörlerin (longus colli, longus capitis) selektif eğitimini ve progresif yüzeyel kas güçlendirmesini birleştirir. Jull GA et al. (2009) çalışması, bu yaklaşımın kronik boyun ağrısında manuel terapiye eş etkinlikte olduğunu göstermiştir.
Jull G et al. Spine (2009); Falla D et al. J Electromyogr Kinesiol (2004)
VMO zayıflığı, patellar maltracking ve patellofemoral ağrı sendromunun (PFPS) primer nedenidir. Bolgla LA & Malone TR (2004) çalışması, kapalı kinetik zincir egzersizlerinin VMO/VL oranını optimize ettiğini göstermiştir. Crossley KM et al. (2002) RCT çalışması, VMO odaklı programın PFPS'de ağrı ve fonksiyonda anlamlı iyileşme sağladığını göstermiştir.
Crossley KM et al. JOSPT (2002); Bolgla LA, Malone TR. J Athl Train (2004)
Gluteus medius zayıflığı, Trendelenburg yürüyüşü, diz valgus stresi ve iliotibial bant sendromu ile ilişkilidir. Distefano LJ et al. (2009) EMG çalışması, side-lying hip abduction ve single-leg squat'ın gluteus medius aktivasyonunda en etkili egzersizler olduğunu göstermiştir.
Distefano LJ et al. J Orthop Sports Phys Ther (2009); Reiman MP et al. Int J Sports Phys Ther (2012)
İliotibial bant sendromu (ITBS), koşucularda en sık görülen lateral diz ağrısı nedenidir. Fredericson M et al. (2000) çalışması, 6 haftalık gluteus medius güçlendirme + IT band germe programının koşucularda ITBS semptomlarını ortadan kaldırdığını göstermiştir.
Fredericson M et al. Clin J Sport Med (2000); Ellis R et al. JOSPT (2007)
Patellofemoral ağrı sendromu (PFPS), aktif bireylerde en sık görülen diz patolojisidir. Crossley KM et al. (2016) Br J Sports Med konsensus bildirisi, PFPS tedavisinde kalça ve diz güçlendirme kombinasyonunu birinci basamak tedavi olarak önermiştir. Barton CJ et al. (2015) sistematik derlemesi, kombine kalça-diz güçlendirmenin tek başına diz güçlendirmeden üstün olduğunu göstermiştir.
Crossley KM et al. Br J Sports Med (2016); Barton CJ et al. JOSPT (2015)
Lateral band walk, gluteus medius ve minimus kaslarını izole ederek aktive eden kanıta dayalı bir egzersizdir. Cambridge ED et al. (2012) EMG çalışması, direnç bandının diz ile ayak bileği arasına yerleştirilmesinin gluteus medius aktivasyonunu maksimize ettiğini göstermiştir.
Cambridge ED et al. Int J Sports Phys Ther (2012); Berry JW et al. Int J Sports Phys Ther (2015)
Bir fizyoterapistle görüşerek durumunuza uygun kişiselleştirilmiş egzersiz programı alabilirsiniz.
Terapist Bul