29 Mart 2025'te yürürlüğe giren Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik, fizyoterapist, ergoterapist ve dil ve konuşma terapistlerinin mesleklerini kendi adlarına ruhsatlı bir birimde serbest olarak yapmasının kurallarını koydu. Bu yazı ruhsattan tabelaya, hasta kabulünden yasaklara kadar temel kuralları özetliyor.
Birimin adı: sağlık meslek hizmet birimi
Yönetmelik, sağlık meslek mensuplarının mesleklerini serbest olarak yaptıkları özel sağlık kuruluşunu "sağlık meslek hizmet birimi" olarak tanımlıyor (m. 4). Günlük dilde "muayenehane" dense de resmî ad bu; dış tabelada "Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi" ibaresi bulunmak zorunda (m. 19).
Kapsamdaki meslekler: klinik psikolog, hemşire, hemşireliğe eşdeğer sağlık memuru, ebe, fizyoterapist, odyolog, diyetisyen, dil ve konuşma terapisti, podolog ve iş ve uğraşı terapisti (ergoterapist).
Kimler açabilir?
Kimin, kaç birim açabileceğini 5., 16. ve 21. maddeler belirliyor:
- Mesleğini serbest olarak yapma hak ve yetkisine sahip Türk vatandaşı meslek mensupları açabilir; tüzel kişiler (şirketler) açamaz (m. 5).
- Aynı unvana sahip en fazla üç meslek mensubu müşterek birim açabilir. Her birine ayrı ruhsat düzenlenir ve her birinin standartlara uygun ayrı uygulama odası olur (m. 5).
- Bir meslek mensubu yalnızca bir birim açabilir; ruhsattaki bina dışında şube kullanılamaz (m. 21).
- Birimde mesleğini serbest olarak yapan meslek mensubu başka bir sağlık kuruluşunda çalışamaz (m. 16).
Ruhsat nasıl alınır?
Birimin açılması için ruhsat belgesi zorunlu. Başvuru, yönetmeliğin EK-1'inde sayılan belgelerle il sağlık müdürlüğüne yapılır (m. 6).
- Belgelerde eksik varsa 10 iş günü içinde bildirilir, gidermek için 30 iş günü verilir.
- Dosya tamamsa müdürlüğün kurduğu, tercihen biri aynı meslekten en az üç kişilik komisyon başvurudan itibaren en geç 30 iş günü içinde yerinde inceleme yapar.
- İncelemede eksik çıkarsa 30 iş günü süre verilir; giderildiği bildirilince yeniden inceleme yapılır.
- Eksik yoksa ruhsat belgesi düzenlenir.
- Ruhsat devredilemez; birim başka adrese taşınırsa ruhsat başvurusu yeniden yapılır (m. 7).
Fiziki şartlar
Asgari standartlar 10. ve 11. maddelerde:
- Müstakil binada ya da hizmet alanları bütünlük gösterecek şekilde binanın bağımsız bir bölümünde kurulur; havalandırma, aydınlatma, ısıtma ve soğutma yeterli olmalı (m. 10).
- En az 10 m² uygulama odası; odada lavabo zorunlu (m. 11).
- Uygulama odası dışında en az 8 m² bekleme salonu; her ek uygulama odası için 5 m² eklenir. Bekleme salonu sekreter alanı olarak da kullanılabilir.
- Bekleme salonuyla bağlantılı, el yıkama bölümü olan, engelli kullanımına uygun tuvalet; kapısı dışa açılır ya da sürgülü olur.
- Her meslek mensubu için en fazla iki uygulama odası.
- EK-4'teki tıbbi cihaz ve donanım zorunlu; tüm tıbbi cihazlar Bakanlığın Ürün Takip Sistemi'ne kayıtlı olmalı.
- Ruhsat belgesi, diplomalar ve çalışma belgeleri görünür yere asılır. Ölçülerde %10'a kadar sapmaya izin var.
Hasta kabulü: hekim tanısı şart
Sağlıklı bireylere ve hastalara hizmet, 1219 sayılı Kanun ile İş ve Görev Tanımları Yönetmeliği'ndeki mesleki yetkilerle sınırlı sunulur (m. 16). Hastalara yönelik hizmette kurallar şöyle:
- İlgili hekimin tanı koyduğu, tedavi planı ya da reçetesi düzenlenmiş hasta birime başvurur.
- Kimlik doğrulanıp kayıt açılır; hasta bilgileri yalnızca o birimde görüntülenebilir, başka birime ya da sisteme aktarılamaz.
- Reçeteyi ya da tedavi planını kontrol edersiniz; hastaya zarar vereceğini öngörürseniz uygulama yapmazsınız.
- Her uygulama için bilgilendirilmiş rıza formuyla yazılı rıza alınır.
- Yalnızca reçete ya da tedavi planındaki işlemler uygulanır.
- Uygulama kayıtları tutulur ve saklanır; tedaviyi planlayan hekim, hastanın onayıyla bu kayıtları görebilir.
Birimde yapılamayanlar
Şu durumlarda birimde hizmet sunulamaz (m. 16):
- Hekim müdahalesi ya da ileri tıbbi donanım gerektiren durumlar.
- Hayati tehlike taşıyan akut ve kronik durumlar; sistemik enfeksiyon bulgusu.
- Acil durumlarda ilk yardım dışındaki uygulamalar.
- Tıbbi teşhis gerektiren işlemler ve yetki ya da donanım dışındaki her türlü müdahale.
Tabela, tanıtım ve internet
Madde 19 tabelanın yanında basılı ve elektronik ortam materyallerini de kapsıyor:
- Tabela ile basılı ve elektronik materyallerde meslek mensubunun adı ve unvanı dışında başka bir isim, meslek adı ya da "uzman" ibaresi kullanılamaz (m. 19).
- Dış tabela en fazla 4 m², bina giriş kapısındaki tabela en fazla 40x60 cm; en çok iki renk, süssüz ve sade.
- Akademik unvan, açıkça yazılan meslek unvanından sonra ve aynı boyutta yazılabilir. Kamu sağlık kuruluşlarını çağrıştıran ifadeler kullanılamaz.
- Bekleme salonunda "Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi" ibareli karekod bulunması zorunlu (m. 20).
- Tanıtım, Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik'e uygun olmalı; yanıltıcı, talep yaratmaya yönelik tanıtım ve haksız rekabet yasak (m. 20).
Yasaklar
Madde 21'in öne çıkan yasakları:
- Birimin içinde başka amaçlı iş yeri olamaz; bir bölümü üçüncü kişilere kiralanamaz ya da devredilemez.
- Mesleki yetki listesi dışında ilaç, tıbbi malzeme, kozmetik ürün, gıda takviyesi bulundurulamaz ve satılamaz.
- Denetimde gösterilemeyecek oda, dolap ya da kapalı alan bulunamaz.
- Hastalar yapılamayan tıbbi işlemler için sağlık kuruluşlarına yönlendirilmez, bu amaçla anlaşma yapılamaz; hastadan tetkik ve tahlil yaptırması istenemez.
- Kendi adına ruhsatlı bir birim olmadan danışmanlık, eğitim, koçluk ya da başka bir ad altında sağlık hizmeti sunulamaz.
- Başka kurumlardan alınan ruhsat, yetki belgesi ve izinlerle sağlık hizmeti sunulamaz.
Daha önce açılmış yerler
Yönetmelikten önce açılmış sağlık kabinleri fiziki standartlarda açıldıkları tarihteki mevzuata tabi kaldı; diğer standartlar bakımından 31 Aralık 2025'e kadar uyum sağlayıp ruhsat almaları gerekiyordu, uymayanların kapatılacağı hükme bağlandı. Farklı adlar altında faaliyet gösteren iş yerleri için süre, yürürlükten itibaren üç aydı (geçici m. 1).
E-Terapistim'de biriminizi görünür kılın
Profilinize biriminizin adını ve adresini yazıyorsunuz; adres görünürlüğünü açarsanız konumunuz haritada çıkıyor. Hastalar sizi şehir, ilçe ve uzmanlık sayfalarında buluyor, çalışma saatlerinize göre boş saatleri görüp randevu alıyor.
Platform tanıtım kurallarına uygun çalışıyor: ücretler herkese açık yayımlanmıyor, listelerdeki sıralama bir başarı sıralaması değil.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Mevzuatın güncel ve tam metni için Resmî Gazete'ye ve ilgili kurumların duyurularına bakın; tereddüt ettiğiniz durumda meslek derneğinize ya da bir hukukçuya danışın. Platformun kendi uygulaması için Tanıtım ve İçerik Politikası ve KVKK Aydınlatma Metni.